SOCIOCRATISCHE KRINGORGANISATIE METHODE

JE KIEST VOOR EEN SOCIOCRATIE ALS…

  • je betere besluiten wilt nemen die sneller worden uitgevoerd;
  • je meer verantwoordelijkheid over de bedrijfsvoering wilt bij de medewerkers;
  • vanuit een gelijkwaardigheidsbeginsel besluiten wilt nemen en niet vanuit macht.
VASTE ELEMENTEN ZIJN:

  • Consent regeert de besluitvorming: Consent betekent geen overwegend beargumenteerd bezwaar.
  • Kringorganisatie: De kringen zijn functionele eenheden met een eigen doelstelling en beslisdomein
  • Dubbele koppeling: De verbinding van een kring met de naast hogere kring bestaat uit een dubbele koppeling. Dat wil zeggen dat ten minste twee personen tot de naast hogere kring behoren
  • Sociocratische verkiezing: Het kiezen van personen voor functies en/of taken gebeurt volgens het consentbeginsel na open argumentatie.
BELANGRIJKE AANDACHTSPUNTEN:

  • Begin bij de topstructuur, als zij erachter staan dan gaat de implementatie sneller;
  • Begin met een klein groepje. Successen zijn dan sneller zichtbaar, dit werkt motiverend;
  • Maak gebruik van een ervaren gespreksleider die bijstuurt als het nodig is. Op die manier kan je al doende leren.

ACHTERGROND INFORMATIE

Scciocratische Kringmethode (SKM)

De SKM helpt organisaties betere besluiten te nemen die sneller worden uitgevoerd. Met de SKM kun je een cyclische besluitvormingstructuur voor de beleidsbepaling toevoegen aan een (bestaande) lijnstructuur voor de uitvoering van dat beleid. De beleidsbepalende structuur is gebaseerd op gelijkwaardigheid in de besluitvorming en een gezamenlijke verantwoordelijkheid van alle organisatiedeelnemers voor het bepalen en realiseren van de organisatiedoelstellingen.
Lees hier meer over de vier basisprincipes van SKM >>

In de praktijk

Monique Wösten, directeur Buitenschoolse Net in Oss, is in 2008 gestart met de SKM. Sinds 2014 heeft de SER de sociocratische methode ook erkent ter vervanging van de OR. De aanleiding om op deze manier te werken was dat ze net als de ouderparticipatie ook medewerkersparticipatie wilden. “Als je wilt dat de mensen zelf de bal in handen hebben dan moet je dat ook faciliteren” aldus Monique.

Winst

“Natuurlijk waren sommigen wel sceptisch, ‘Was het wel strak genoeg georganiseerd? Kan iedereen hierin meebewegen als het groter wordt? Krijgen we niet te veel overleg tijd?’ maar uiteindelijk merken we dat het tijd oplevert. We hebben minder overlegtijd omdat de vergaderingen goed worden voorbereid, er is geen ‘informeel overlegcircuit’ en een beslissing heeft direct draagvlak. Door deze methode wordt macht uitgeschakeld en worden de beslissingen gemaakt op basis van kracht. Er zijn strakke procedures en regels waar je je aan moet houden om SKM zo goed mogelijk te laten werken en daar moet je ook heel consequent in zijn.
De SKM zorgt voor een goede balans tussen masculiene en feminiene eigenschappen: strakke kaders met een duidelijk doel en daar binnen alle ruimte en vrijheid om te bewegen.”

Proces

“We hebben al doende geleerd om volgens de SKM te werken. We hebben een hele goede begeleider gehad die ook bij vergaderingen aanwezig was en ons al doende bijstuurde. Toen we hiermee wilden starten was niet iedereen van de Raad van Toezicht enthousiast. De SKM zou ook op hen worden toegepast en dan verlies je gevoelsmatig toch de controle. Iedereen is nu heel tevreden met het resultaat. We hebben een medewerkerstevredenheid van 8,3. Onze volgende stap is, zorgen dat onze samenwerkende partners ook zo gaan werken. We verliezen veel tijd omdat onze partners nog vaak vergaderen vanuit ongelijkwaardigheid en soms vanuit macht. Dit roept onnodig veel weerstand op.”

De gemeente Amsterdam expirimenteert met het Socratische model. Klik hier of op de afbeelding om naar het artikel te gaan. 

HISTORIE

Prof.dr.ing. Gerard Endenburg (1933) ontwikkelde de Sociocratische Kringorganisatiemethode (SKM). Hij paste deze voor het eerst toe, begin jaren zeventig, in het elektrotechnische bedrijf waaraan hij leiding gaf. Met de SKM bouwde hij voort op de ideeën van Kees Boeke, een Nederlands opvoedkundige en pacifist. Sinds de eerste implementatie eind jaren zestig is de belangstelling voor de SKM groeiende. Die leidde in 1978 tot de oprichting van het Sociocratisch Centrum.

SOCIOCRATIE, ALTERNATIEF VOOR DE OR

De SER (Sociaal-Economische Raad) heeft de SKM erkend als alternatief voor een ondernemingsraad (OR). Verschillende organisaties hebben daarom sinds 1970 ontheffing van het instellen van een OR gekregen. De SKM-structuur kan ook naast een OR bestaan.