Selecteer een pagina

— Ilja van den Berg

7 vragen om een zo ethisch mogelijke beslissing te maken

Daar zit je dan… met een aantal collega’s mee te denken over de organisatieontwikkeling. Heel interessant natuurlijk maar je zit daar niet alleen voor jezelf, jouw stem heeft invloed op al je collega’s. Hoe zorg je er dan voor dat je met elkaar een ‘goede’ beslissing maakt?

 

Een zo ethisch mogelijke beslissing

Omdat een beslissing met betrekking tot de ontwikkeling van de organisatie veel impact kan hebben op bijvoorbeeld bepaalde doelgroepen of op de lange termijn ontwikkelingen van de organisatie, is het handig om de tools te hebben om tot een zo ethisch mogelijke beslissing te komen.
We hebben 7 vragen geformuleerd die helpen bij het maken van een zo ethisch mogelijke beslissing.

Stel jezelf 7 vragen

We hebben 7 vragen geformuleerd die je jezelf kunt stellen rondom het dilemma waar je voor staat. Na het stellen van deze vragen, waar je uiteraard eerlijk antwoord op geeft, is de kans groot dat je een ethische beslissing maakt. Het beantwoorden van deze vragen, creëert inzicht en dit inzicht brengt de verantwoordelijkheid om de juiste beslissing te maken.

  1. Binnen welke kaders kunnen we invloed uitoefenen?
  2. Wie (welke groepen) worden geraakt door de beslissing?
  3. Wat zijn onze normen en waarden bij dit thema?
  4. Wat is mijn belang en wat zijn de belangen van de anderen?
  5. Welke beslissing zou de meeste mensen positief beïnvloeden?
  6. Welke beslissing zou de meest negatieve impact hebben op welke groep?
  7. Wat is de lange termijn impact van de te maken beslissing?

Oefenen: Wel of niet eenmalig vakantiegeld inleveren tijdens een crisis?

Het is crisis in Nederland en alle bedrijven hebben het zwaar. We weten nog niet goed hoe de toekomst eruit ziet maar als het zo door gaat vallen er ontslagen. De werkgever vraagt aan iedereen om eenmalig het vakantiegeld in te leveren. Jij bent met een groep collega’s gevraagd om een advies uit te brengen naar de werkgever.  

Bepaal eerst wat gevoelsmatig jouw eerste antwoord is. 
Loop vervolgens langs de 7 vragen.
Is jouw antwoord nu anders dan hiervoor? Is er misschien meer nuance in het antwoord? Zijn er bijvoorbeeld extra randvoorwaarden bij jouw antwoord gekomen. 

 

Video bronnen

blank

Your content goes here. Edit or remove this text inline or in the module Content settings. You can also style every aspect of this content in the module Design settings and even apply custom CSS to this text in the module Advanced settings.

Wat is ethiek?

Door de volgende video te bekijken, begrijp je de basiselementen van ethiek:

Ethiek is de studie die zich voornamelijk bezig houdt met de keuze tussen goed en slecht. Het is een praktische studie, die manieren probeert te vinden om de vraag te beantwoorden: wat is het goede om te doen?

Hoe kan ik een ethisch dilemma ontleden?

Door deze video te bekijken, leer je een ethisch dilemma te ontleden:

Mensen hebben een uniek vermogen om stil te staan bij de keuzes die ze maken en er over na te denken hoe hun keuzes anderen beïnvloeden. We bezitten moraliteit. Om een ethische beslissing te maken moeten we onze keuzes opbreken in kleine stukjes en uitvinden in welk van de morele hokjes het kan worden geplaatst: goed of slecht?

De keuze is niet altijd voor de hand liggend. Soms stuit je op een ethisch dilemma, stel jezelf dan de vraag: welke beslissing is het meest eerlijk/heeft de meeste voordelen voor alle betrokken personen?

Waarom is ethiek in organisaties zo belangrijk?

Door deze video te bekijken, begrijp je het belang van ethiek binnen je organisatie

Het belang van ethiek in organisaties wordt vaak onderschat. Het komt terug in bijna elke beslissing die je maakt; hoe bouw ik mijn team op? Hoe worden nieuwe mensen gerecruit? Wat zijn de waarden van een organisatie? Ethiek beïnvloed je, of je je er van bewust bent of niet, elke dag van je leven en daarom zou het belang daarvan in elke organisatie uitgelicht moeten worden.

Hoe maak ik een goede afweging tussen mijn eigen belang en het groepsbelang?

Door deze video te bekijken, begrijp je welke verschillende manieren er zijn om een vraagstuk ethisch te beoordelen. 

Er worden twee benaderingen besproken voor het maken van een ethische beslissing; de individualistische en de gemeenschappelijke benadering. Volgens de individualistische benadering is elk persoon verantwoordelijk voor zijn/haar eigen vermogen om beslissingen te maken en moet je vooral bedenken hoe jij zelf beïnvloed wordt door de uitkomst van die beslissing.

Volgens de gemeenschappelijke benadering, is elke lid van een gemeenschap deels verantwoordelijk voor de beslissingen die andere leden van die gemeenschap maken en moet je dus kijken hoe iedereen in die gemeenschap beïnvloed wordt bij het maken van een beslissing.

Elk ethisch dilemma is anders,  dus zul je soms een meer individualistische benadering toepassen en soms een meer gemeenschappelijke benadering, maar het moeilijkste is om een benadering te vinden, waarbij de gevolgen van zowel individu als gemeenschap wordt overdacht.

Hoe maken managers ethische beslissingen?

Door deze video te bekijken begrijp je de verschillende invalshoeken om ethische problemen te benaderen.

De meeste ethische problemen bevatten een conflict tussen de behoefte van een individu tegenover de behoefte van een organisatie of de behoefte van een organisatie tegenover de behoefte van de maatschappij.

Er worden een aantal invalshoeken besproken om deze ethische problemen te benaderen:

  • De utilitaire benadering. De ethische keuze is de keuze, die het meeste voordelen brengt voor de meeste mensen.
  • De individualistische benadering. De ethische keuze is de keuze, die op de lange termijn de meeste voordelen heeft voor de individu die de keuze maakt. Wanneer iedereen zijn/haar eigen lange termijn belangen prioriteert, creëert dat uiteindelijk over het geheel de meest positieve uitkomst voor de meeste mensen.
  • Morele rechten benadering. De ethische keuze is de keuze, die rekening houdt met de fundamentele rechten van iedereen die betrokken is bij die keuze. Managers mogen volgens deze benadering zich dus niet bemoeien met de fundamentele rechten van hun werknemers, zoals recht op privacy of vrijheid van meningsuiting.
  • De rechtvaardigheid benadering. De ethische keuze moet gebaseerd zijn op basis van rechtvaardigheid, eerlijkheid en onpartijdigheid.
  • De praktische benadering. De ethische keuze discussieert over: wat is juist, goed en rechtvaardig? En baseert zijn beslissing op de heersende normen die gelden binnen de maatschappij.
Voor de nieuwsgierigen die alles willen weten over ethiek:

Dit is de college reeks van Harvard ‘What is the right thing to do?’

Bespreekt verschillende ethische dilemma’s en gaat uitvoerig in op morele principes en twee grote stromingen van morele redenering; het utilisme, met als grondleggers David Hume en Jeremy Bentham, en de plichtethiek van Immanuel Kant.

Video bronnen

Wat is ethiek?

Ethiek is de studie die zich voornamelijk bezig houdt met de keuze tussen goed en slecht. Het is een praktische studie, die manieren probeert te vinden om de vraag te beantwoorden: wat is het goede om te doen?

Hoe maak ik een goede afweging tussen mijn eigen belang en het groepsbelang?

Er worden twee benaderingen besproken voor het maken van een ethische beslissing; de individualistische en de gemeenschappelijke benadering. Volgens de individualistische benadering is elk persoon verantwoordelijk voor zijn/haar eigen vermogen om beslissingen te maken en moet je vooral bedenken hoe jij zelf beïnvloed wordt door de uitkomst van die beslissing.

Volgens de gemeenschappelijke benadering, is elke lid van een gemeenschap deels verantwoordelijk voor de beslissingen die andere leden van die gemeenschap maken en moet je dus kijken hoe iedereen in die gemeenschap beïnvloed wordt bij het maken van een beslissing.

Elk ethisch dilemma is anders, dus zul je soms een meer individualistische benadering toepassen en soms een meer gemeenschappelijke benadering, maar het moeilijkste is om een benadering te vinden, waarbij de gevolgen van zowel individu als gemeenschap wordt overdacht.

Hoe ontleed je een ethisch dilemma?

Mensen hebben een uniek vermogen om stil te staan bij de keuzes die ze maken en er over na te denken hoe hun keuzes anderen beïnvloeden. We bezitten moraliteit. Om een ethische beslissing te maken moeten we onze keuzes opbreken in kleine stukjes en uitvinden in welk van de morele hokjes het kan worden geplaatst: goed of slecht?

De keuze is niet altijd voor de hand liggend. Soms stuit je op een ethisch dilemma, stel jezelf dan de vraag: welke beslissing is het meest eerlijk/heeft de meeste voordelen voor alle betrokken personen?

Hoe maken managers ethische beslissingen?

De meeste ethische problemen bevatten een conflict tussen de behoefte van een individu tegenover de behoefte van een organisatie of de behoefte van een organisatie tegenover de behoefte van de maatschappij.

Er worden een aantal invalshoeken besproken om deze ethische problemen te benaderen:

De utilitaire benadering. De ethische keuze is de keuze, die het meeste voordelen brengt voor de meeste mensen.
De individualistische benadering. De ethische keuze is de keuze, die op de lange termijn de meeste voordelen heeft voor de individu die de keuze maakt. Wanneer iedereen zijn/haar eigen lange termijn belangen prioriteert, creëert dat uiteindelijk over het geheel de meest positieve uitkomst voor de meeste mensen.
Morele rechten benadering. De ethische keuze is de keuze, die rekening houdt met de fundamentele rechten van iedereen die betrokken is bij die keuze. Managers mogen volgens deze benadering zich dus niet bemoeien met de fundamentele rechten van hun werknemers, zoals recht op privacy of vrijheid van meningsuiting.
De rechtvaardigheid benadering. De ethische keuze moet gebaseerd zijn op basis van rechtvaardigheid, eerlijkheid en onpartijdigheid.
De praktische benadering. De ethische keuze discussieert over: wat is juist, goed en rechtvaardig? En baseert zijn beslissing op de heersende normen die gelden binnen de maatschappij.

Waarom is ethiek in organisaties zo belangrijk?

Het belang van ethiek in organisaties wordt vaak onderschat. Het komt terug in bijna elke beslissing die je maakt; hoe bouw ik mijn team op? Hoe worden nieuwe mensen gerecruit? Wat zijn de waarden van een organisatie? Ethiek beïnvloed je, of je je er van bewust bent of niet, elke dag van je leven en daarom zou het belang daarvan in elke organisatie uitgelicht moeten worden.

Voor de nieuwsgierigen die de diepte in willen:

De college reeks van Harvard ‘What is the right thing to do?’

Bespreekt verschillende ethische dilemma’s en gaat uitvoerig in op morele principes en twee grote stromingen van morele redenering; het utilisme, met als grondleggers David Hume en Jeremy Bentham, en de plichtethiek van Immanuel Kant.